Welk energiecontract past bij een warmtepomp?

Een warmtepomp draait volledig op elektriciteit en verhoogt daarmee je stroomverbruik aanzienlijk. Gemiddeld gebruikt een hybride warmtepomp zo’n 1.900 kilowattuur per jaar, terwijl een volledig elektrische warmtepomp tot 4.000 kWh kan verbruiken. Deze verhoogde stroombehoefte maakt de keuze voor het juiste energiecontract belangrijker dan ooit. In dit artikel neem ik je mee langs de diverse contractvormen. Zo weet je welk contract het beste past bij jouw situatie.

Drie soorten energiecontracten

Op de Nederlandse energiemarkt bestaan drie hoofdtypen contracten: vast, variabel en dynamisch. Bij een vast energiecontract betaal je gedurende één of meerdere jaren hetzelfde tarief per kilowattuur. Dit geeft voorspelbaarheid en beschermt tegen prijsstijgingen, maar je profiteert ook niet van dalende energieprijzen. Bovendien betaal je een risico-opslag omdat de leverancier het prijsrisico draagt.

Een variabel contract past de tarieven regelmatig aan (vaak per kwartaal of halfjaar) en biedt meer flexibiliteit. Je kunt het contract meestal maandelijks opzeggen zonder boete. De prijzen liggen tussen die van vaste en dynamische contracten in. Vaak niet de meest slimme keuze.,

Bij een dynamisch energiecontract veranderen de stroomprijzen elk kwartier (soms nog bij diverse leveranciers per uur zichtbaar) en de gasprijzen dagelijks mee met de groothandelsmarkt. Je betaalt geen risico-opslag en profiteert direct van lage prijzen, maar draagt zelf het risico van prijsschommelingen. Dit contracttype wordt sinds 2026 door alle grote energieleveranciers verplicht aangeboden volgens Europese regelgeving.

Let op dat je ook bij twee verschillende partijen kunt een contract kunt afsluiten Zo kun je stroom dynamisch doen en voor gas een vast contract afsluiten.

Dynamisch: de slimme keuze voor warmtepompen

Voor warmtepompbezitters blijkt een dynamisch contract in de praktijk het voordeligst. Uit onderzoek van Roland Berger blijkt dat huishoudens met een warmtepomp tussen juli 2024 en juni 2025 gemiddeld 23 tot 29% goedkoper uit waren met een dynamisch contract vergeleken met een vast éénjarig contract. Bij huishoudens met zowel een warmtepomp als zonnepanelen liep dit verschil zelfs op tot 40%.

Luister en kijk ook deze aflevering van De Groene Nerds over dynamische energiecontracten.

De reden hiervoor is tweeledig. Ten eerste betaal je bij dynamische contracten de actuele marktprijs zonder opslag voor de leverancier. Ten tweede draait een warmtepomp constant over de dag, waardoor je automatisch profiteert van de goedkope uren zonder dat je daar zelf actief mee bezig hoeft te zijn. Warmtepompen kunnen bovendien gebruikmaken van buffervaten die tijdens daluren (wanneer stroom goedkoop is) warmte opslaan voor later gebruik.

Ook kun je je warmtepomp zo instellen, dat hij overdag extra warmte maakt, zodat hij ’s avonds tijdens de dure uren minder energie nodig heeft. Ook zijn er warmtepompen die hier volledig op inspelen. Een voorbeeld is WeHeat, Nibe of andere hoog-segment warmtepompen.

Slimme sturing maximaliseert je besparing

Met slimme sturing haal je nóg meer uit een dynamisch contract. Moderne warmtepompen kunnen worden geprogrammeerd om vooral te draaien tijdens de goedkoopste uren van de dag. Veel leveranciers van dynamische contracten bieden apps waarmee je een dag van tevoren de uurprijzen ziet, zodat je de warmtepomp daarop kunt laten inspelen.

Systemen zoals Heartbeat AI van 1KOMMA5 kunnen dit volledig automatiseren. Deze software stuurt je warmtepomp aan op basis van stroomprijzen, weersvoorspellingen en je energiebehoefte, zonder dat je daar zelf naar hoeft om te kijken. Uit berekeningen blijkt dat zo’n slimme aansturing een gemiddeld huishouden met een hybride warmtepomp € 220 extra besparing kan opleveren.

Een praktische tip: stel je warmtepomp in om het boilervat vooral tussen 12:00 en 16:00 uur op te warmen, wanneer stroom gemiddeld het goedkoopst is. Voor een huishouden met twee personen is een 300 liter boiler dan voldoende voor warm water de hele dag. Daarnaast werken warmtepompen efficiënter (hogere COP) bij hogere buitentemperaturen, wat overdag vaak het geval is.

Combinatie met zonnepanelen: extra voordelig

Heb je naast je warmtepomp ook zonnepanelen? Dan wordt een dynamisch contract nóg aantrekkelijker. Bij vaste contracten betaal je vaak hoge terugleverkosten – gemiddeld € 0,11 per kWh in juli 2024, opgelopen tot € 0,15 in augustus 2025. Bij dynamische contracten zijn deze kosten minimaal of zelfs afwezig, en ontvang je de actuele marktprijs voor teruggeleverde stroom.

Dit voordeel wordt vanaf 2027 nog groter wanneer de salderingsregeling verdwijnt. Eigenaren van zonnepanelen kunnen dan hun opgewekte stroom niet meer wegstrepen tegen hun verbruik. Bij vaste contracten ontvang je vanaf dat moment een vaste terugleververgoeding die vaak niet meer dan een kwart cent per kWh bedraagt. Bij dynamische contracten blijf je echter de marktprijs ontvangen. Voor een gemiddeld huishouden met zonnepanelen levert dit circa € 175 per jaar extra voordeel op ten opzichte van een vast contract.

Warmtepomp, zonnepanelen en thuisbatterij: het ultieme trio

Een thuisbatterij vormt het sluitstuk van een slim energiesysteem. In combinatie met een dynamisch contract laad je de batterij op tijdens de goedkoopste uren – ’s nachts of op zonnige middagen wanneer er veel aanbod is – en gebruik je die stroom later tijdens duurdere piekmomenten. De batterij zorgt ervoor dat je meer van je eigen zonnestroom benut en minder afhankelijk bent van het net.

Met een slimme thuisbatterij en een Energie Management Systeem (EMS) kun je dit volledig automatiseren. Het systeem bepaalt zelf wanneer laden en ontladen het meest voordelig is, en je kunt zelfs overtollige stroom verkopen op de onbalansmarkt tijdens de duurste uren. Zo maximaliseer je niet alleen je besparing, maar draag je ook bij aan het ontlasten van het elektriciteitsnet.

Wanneer past een vast contract beter?

Een vast contract biedt vooral zekerheid en bescherming tegen extreme prijsstijgingen. Tijdens de energiecrisis van 2022 waren huishoudens met een vast contract dat net vóór de prijsstijgingen was afgesloten aanzienlijk goedkoper uit. Voor een vast contract om voordeliger te zijn dan een dynamisch contract, zou de groothandelsprijs echter met 84% moeten stijgen.

Een vast contract past bij je als:

• Je behoefte hebt aan voorspelbare maandlasten en geen verrassing wilt bij je eindafrekening
  
• Je verwacht dat energieprijzen sterk gaan stijgen en je je daartegen wilt beschermen
  
• Je geen tijd of mogelijkheid hebt om je verbruik aan te passen aan wisselende prijzenkeuze​
  
• Je geen slimme meter hebt (verplicht voor dynamische contracten)engie​
  

Praktische tips voor de laagste kosten

Vergelijk regelmatig en let op alle kosten. Kijk niet alleen naar de prijs per kWh, maar ook naar vaste leveringskosten, inkoopvergoedingen en – bij zonnepanelen – terugleverkosten en -vergoedingen. Deze kunnen sterk verschillen tussen leveranciers.

Profiteer van welkomstkortingen. Bij vaste éénjarige contracten kun je vaak kortingen tot € 200 krijgen. Door jaarlijks over te stappen naar een nieuw vast contract kun je deze kortingen elk jaar opnieuw benutten. Let wel: de korting wordt pas aan het einde van het contract verrekend, dus stap niet voortijdig over.

Optimaliseer je warmtepomp-instellingen. Houd een constante en lage temperatuur aan, laat de warmtepomp ’s nachts aanstaan (in plaats van uit te schakelen) en zorg voor goede isolatie. Grote temperatuurschommelingen zorgen ervoor dat de warmtepomp harder moet werken, wat leidt tot hoger verbruik.

Combineer met zonnepanelen. Circa 95% van de warmtepompbezitters heeft ook zonnepanelen. Deze combinatie is niet alleen duurzaam, maar verlaagt ook je energiekosten aanzienlijk – zeker met een dynamisch contract.

Maak gebruik van slim laden. Heb je ook een elektrische auto? Automatisch slim laden tijdens de goedkoopste uren kan een veelrijder meer dan € 700 per jaar besparen ten opzichte van “dom laden” tijdens piekuren. Dit ontlast bovendien het elektriciteitsnet met 68%.

Conclusie: dynamisch loont voor de meeste warmtepompbezitters

Voor de meeste huishoudens met een warmtepomp is een dynamisch energiecontract de voordeligste keuze, zeker in combinatie met zonnepanelen en slimme sturing. De besparingen kunnen oplopen tot honderden euro’s per jaar, en het voordeel groeit verder naarmate je meer elektriciteit verbruikt en terugelevert.

Alleen bij extreme prijsstijgingen – zoals tijdens de uitzonderlijke gascrisis van 2022 – kan een vast contract voordeliger uitpakken. Voor wie zekerheid en voorspelbaarheid belangrijker vindt dan maximale besparing, blijft een vast contract een solide optie.

De energiemarkt verandert snel. Met de groei van hernieuwbare energie naar 85% in 2030 worden prijsschommelingen alleen maar groter. Flexibel energieverbruik wordt daarmee steeds waardevoller. Door nu al te kiezen voor een dynamisch contract en je warmtepomp slim aan te sturen, ben je klaar voor de toekomst en haal je het maximale uit je investering in verduurzaming.

oto door Jakub Zerdzicki: